Anaokulunda yazıcı, okulun en çok çalışan cihazıdır. Etkinlik sayfaları, pano materyalleri, veli mektupları, resmî evrak — hepsi aynı makineden geçer. Bu kadar yoğun kullanılan bir cihazda sorun çıkması istisna değil, rutindir.
Bu yazı, yıllar içinde okul yazıcısı başında en sık karşılaştığım sorunların ve her birinde işe yarayan çözümlerin dökümü. Baştan sona okumak zorunda değilsiniz; başınıza gelen neyse oradan başlayın.
En pahalı hata: ölçeklendirme
Listenin başına bunu koyuyorum çünkü en sık yaşadığım şey bu ve fark edildiğinde iş çoktan basılmış oluyor.
Sayfanın tam boyutunda hazırladığınız bir etkinlik, yazıcı ayarları yüzünden küçültülerek basılıyor.
Sebep neredeyse her zaman aynı: yazdırma penceresindeki "Sayfaya sığdır" seçeneğinin açık olması. Bu ayar iyi niyetli bir varsayılan — taşan içeriği kırpmak yerine küçültüyor. Ama siz zaten sayfaya göre tasarladıysanız, yaptığı tek şey materyalinizi %94-96 oranında küçültmek ve kenarlarda beklemediğiniz boşluklar bırakmak oluyor.
Çözüm: ölçeği "Gerçek boyut" ya da "%100" yapın. Özellikle PDF dosyalarında bu ayarı kontrol etmeden basmayın — PDF görüntüleyiciler bunu kendi başlarına değiştirebiliyor.
Aynı ailenin diğer üyeleri:
- Kenarlardan kesilen çıktı — tasarım, yazıcının basamadığı kenar boşluğuna taşmış. Ev ve okul yazıcılarının çoğu kağıdın tam kenarına kadar basamaz.
- Yatay hazırlanan sayfanın dikey basılması — belge yönü ile yazdırma yönü ayrı ayarlardır; ikisini de kontrol edin.
- Çift taraflı baskının açık kalması — bir önceki işten kalır ve etkinlik sayfalarınızın arkalı önlü basılmasına yol açar.
- Tamamen boş sayfa — genellikle yanlış sayfa aralığı ya da belgedeki gizli boş sayfa.
Kenar boşluğu ve kalibrasyon konusunu ayrıntılı anlattığım yazı: Ev Yazıcısıyla Dev Duvar Posteri Basmanın Püf Noktaları.
Belirti → sebep → ilk yapılacak
| Belirti | En olası sebep | İlk yapılacak |
|---|---|---|
| Çıktı soluk | Toner azalmış ya da ekonomik mod açık | Kartuşu sallayın, taslak modunu kapatın |
| Sayfada boyuna çizgiler | Toner/drum aşınması, kirli silindir | Kartuşu çıkarıp temizleyin, bitmişse değiştirin |
| İlk sayfalar iyi, sonrakiler bozuk | Cihaz ısındı, toner dağılımı bozuldu | Aralık verin, uzun işi parçalara bölün |
| Kağıt eğri alınıyor | Tepsi kılavuzları gevşek, kağıt fazla | Kılavuzları kağıda dayayın, desteyi azaltın |
| Çift sayfa çekiyor | Kağıt nemli ya da yapışmış | Desteyi havalandırın, kuru kağıt kullanın |
| Baskı yarıda kesiliyor | Ağ bağlantısı ya da kuyruk | Kuyruğu temizleyin, bağlantıyı kontrol edin |
| Yazdırma hiç başlamıyor | Kuyrukta bekleyen iş var | Kuyruğu boşaltın, gerekirse yeniden başlatın |
| Renk ekrandakine benzemiyor | Kağıt türü / kalite ayarı yanlış | Ayarları düzeltin, sonra tasarıma dokunun |
| Sık kağıt sıkışması | Desteklenmeyen kağıt kullanılıyor | Kalın kağıdı manuel besleme girişinden verin |
Kağıt sıkışması: doğru yöntem
Kağıt sıkışması en sık yaşanan sorun ve yanlış müdahale, sorunu kalıcı bir arızaya çevirebiliyor.
Yapılacaklar sırasıyla:
- Yazıcıyı durdurun ve kapağını açın.
- Kağıdı çıktığı yön doğrultusunda, yavaşça çekin.
- Ters yönde sertçe çekmeyin. Bu, kağıdın kopmasına ve içeride parça kalmasına yol açar; daha kötüsü, mekanizmaya zarar verebilir.
- Kopan küçük parçaların içeride kalmadığından emin olun. Görünmeyen bir parça, bir sonraki baskıda aynı sorunu tekrar çıkarır.
- Kağıt tepsisini kontrol edin, kağıtların düzgün yerleştiğinden emin olun.
Bu beş adım, sıkışmaların büyük kısmını servis çağırmadan çözüyor.
Soluk baskı ve çizgili çıktı
Soluk baskı genellikle iki şeyden birine bağlı: toner azalmış ya da ekonomik/taslak mod açık kalmış. İkincisini kontrol etmek bedava, o yüzden önce ona bakın.
Çizgili çıktı — sayfa boyunca uzanan düzenli çizgiler — toner veya görüntü silindirinin aşınmaya başladığını gösterir. Kartuşu çıkarıp yumuşak, tüy bırakmayan bir bezle temizlemek bazen çözer; çizgiler devam ediyorsa kartuş ömrünü tamamlamıştır.
Bir uyarı: bu tür çıktılar deneme baskısıyla teşhis edilmeli. Otuz sayfalık etkinlik setini basıp sonra çizgileri fark etmek, hem kağıt hem toner hem zaman kaybı. Uzun işlerden önce tek sayfa deneme basma alışkanlığı, bu yazıdaki tavsiyelerin en çok geri dönenidir.
İlk sayfalar iyi, sonrakiler bozuk
Bu, yoğun kullanılan okul yazıcılarına özgü bir durum: çok sayıda etkinlik sayfası bastığınızda ilk birkaç sayfa normal çıkarken sonrakilerde baskı kalitesi düşüyor.
Pratikte işe yarayan iki şey var:
- Uzun işi parçalara bölün. Altmış sayfayı tek seferde göndermek yerine yirmişer sayfalık üç iş gönderin, aralarına birkaç dakika bırakın.
- Kritik olanları başa koyun. Panoya asılacak, veliye gidecek ya da sergilenecek sayfalar işin başında bassın.
Renk ekrandakine benzemiyor
Sırayla şunları yapıyorum:
- Yazdırma ayarlarını kontrol et. Kağıt türü ya da baskı kalitesi yanlış seçilmişse düzelt. Düz kağıda "fotoğraf kağıdı" ayarıyla basmak, renkleri tamamen değiştirir.
- Renk doygunluğu ve parlaklıkta küçük değişiklikler yap. Büyük oynamalara gerek yok; çoğu zaman bir kademe yeter.
- Gerekiyorsa tasarımda küçük düzenleme yap ve tekrar bas.
Burada söylemem gereken bir şey var: sınıf etkinliklerinde birebir renk doğruluğu peşinde koşmak gereksiz. Önemli olan çocukların rahat görebileceği canlı bir baskı. Ekrandaki tonu kovalamak yerine, panoda uzaktan bakınca ayırt edilen bir sonuç hedefleyin. Bu, hem zaman hem toner tasarrufu demek.
Ortak ağ yazıcısı: kuyruk yönetimi
Okulumuzda ortak kullanılan, ağ bağlantılı yazıcılar var. Hem öğretmenler hem idare aynı cihazı kullanıyor. Bu, özellikle dönem sonlarında ve etkinlik haftalarında ciddi bir yazdırma trafiği demek.
Yaşanan tipik sorunlar: kuyrukta bekleyen işler yüzünden belgelerin gecikmesi, birden fazla kişinin aynı anda iş göndermesiyle çıkan karışıklık, ve baskının hiç başlamaması.
Çözümler:
- Baskı gelmiyorsa önce kuyruğa bakın. Sizin işiniz büyük ihtimalle sırada bekliyor; ikinci kez göndermek kuyruğu daha da uzatır ve aynı belgenin iki kez basılmasına yol açar.
- Kuyruğu temizleyin, gerekirse bilgisayarı yeniden başlatın. Nadiren gerekir ama gerektiğinde başka hiçbir şey işe yaramaz.
- Yoğun haftalarda saat seçin. Dönem sonunda sabahın ilk saati ya da mesai sonu, kuyruğun en kısa olduğu zamandır.
- Uzun işlerinizi haber verin. Yüz sayfalık bir set göndereceğinizi öğretmenler odasında söylemek, kimsenin acil evrağını bekletmemenizi sağlar.
Toner bitmek üzereyken
- Kartuşu dikkatlice çıkarıp hafifçe sağa sola sallamak kalan toneri yeniden dağıtır ve bir süre daha kullanmanızı sağlar. Acil bir çıktı için hayat kurtarır.
- Taslak (ekonomik) modu deneme çıktılarında kullanın. Nihai baskıda kapatmayı unutmayın — soluk çıktının bir numaralı sebebi budur.
- Renk gerekmeyen belgeleri siyah-beyaz bastırın. Hem toner tasarrufu hem maliyet düşüşü.
- Gereksiz renkli baskıdan kaçının. Renk, materyalin okunurluğuna katkı sağlıyorsa değerli; alışkanlıktan basılıyorsa değil.
Renkli baskıya alternatif yöntemleri — renkli kağıda siyah-beyaz basma gibi — Okul Bütçesiyle Pano Materyali yazısında anlattım.
Yazıcıyı en çok ne bozar?
En büyük sorunlardan biri, yazıcının desteklemediği kalın kağıt, fon kartonu ya da etiket kağıdının normal kağıt tepsisinden geçirilmek istenmesi.
Bu ihtiyaç etkinlik hazırlıklarında doğal olarak doğuyor — herkes materyali daha dayanıklı bir zemine basmak istiyor. Ama normal tepsi bu kalınlığa göre tasarlanmadığı için sonuç genellikle kağıt sıkışması oluyor.
Diğer yaygın sebepler:
- Kağıdın nemli olması — özellikle depoda bekleyen ya da rutubetli ortamda duran desteler
- Tepsiye fazla kağıt konulması
- Yanlış kağıt boyutunun seçilmesi
Ne yapmalı: yazıcının desteklediği kağıt türlerini kullanın; özel baskılar için uygun besleme girişini tercih edin. Çoğu yazıcıda kalın kağıt için ayrı bir manuel besleme yuvası vardır ve tek sayfa hâlinde beslenir. Cihazın el kitabında hangi gramaja kadar kağıt desteklediği yazar — bir kere bakıp öğretmenler odasına asmak, tekrar eden sıkışmaların çoğunu bitirir.
Baskıdan önce 60 saniye
- Ölçek %100 / Gerçek boyut mu?
- Yön (yatay/dikey) doğru mu?
- Çift taraflı baskı kapalı mı?
- Renk gerçekten gerekli mi?
- Ekonomik mod, nihai baskıda kapalı mı?
- Kağıt türü ve boyutu doğru seçili mi?
- Uzun işse: tek sayfa deneme bastınız mı?
- Kuyrukta bekleyen bir iş var mı?
Bu listeyi yazıcının yanına asmak, bu yazıdaki sorunların yarısını hiç yaşamamanızı sağlar.